{"id":5735,"date":"2021-08-25T14:30:02","date_gmt":"2021-08-25T12:30:02","guid":{"rendered":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/?p=5735"},"modified":"2021-08-25T14:30:04","modified_gmt":"2021-08-25T12:30:04","slug":"2030-viti-zero-i-pensioneve-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/2030-viti-zero-i-pensioneve-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"2030, Viti ZERO i pensioneve n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00eb 2030 sistemi i pensioneve ne Shqip\u00ebri mund t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb paaft\u00ebsi paguese. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb skenar realist, n\u00ebse marrim n\u00eb konsiderat\u00eb projeksionet demografike dhe rritjen e vazhdueshme t\u00eb deficitit t\u00eb skem\u00ebs s\u00eb pensioneve.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>2030 nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vit \u00e7far\u00ebdo \u00ebsht\u00eb viti n\u00eb t\u00eb cilin dalin n\u00eb pension f\u00ebmij\u00ebt e \u2018baby boom\u2019&nbsp;t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb ish komunizmit, pra ata q\u00eb kan\u00eb lindur n\u00eb periudh\u00ebn 1963-1965, kur Shqip\u00ebria ishte n\u00eb kulmin e realizimit t\u00eb planit t\u00eb tret\u00eb pes\u00ebvje\u00e7ar. Ata f\u00ebmij\u00eb do t\u00eb mbushin 65-67 vje\u00e7 e do trokasin n\u00eb dyert e ISSH-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nj\u00eb pension pleq\u00ebrie edhe pse shum\u00eb prej tyre, nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb viteve t\u00eb pun\u00ebs i kan\u00eb kryer n\u00eb emigracion.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00eb 2030 n\u00ebse nuk do merren masa paraprake sistemi do e ket\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr mos t\u00eb th\u00ebn\u00eb t\u00eb pa mundur t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb \u201ck\u00ebmb\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>P\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb kuptueshme situat\u00ebn, mjafton t\u00eb mendohet q\u00eb n\u00eb 1979 n\u00eb Shqip\u00ebri ka pasur vet\u00ebm 76 mij\u00eb persona mbi mosh\u00ebn 65 vje\u00e7 (vet\u00ebm 2.3% e popullsis\u00eb shqiptare ishte mbi 65 vje\u00e7). N\u00eb 2011 ky num\u00ebr u kat\u00ebrfishua duke arritur n\u00eb 318 mij\u00eb. Aktualisht numri i personave mbi mosh\u00ebn 65 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb 437 mij\u00eb persona t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 15.3% t\u00eb totalit t\u00eb popullsis\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mbas 10 vjet\u00ebsh sipas projeksioneve aktuale do t\u00eb kemi mbi 588 mij\u00eb persona mbi 65 vje\u00e7 apo mbi 21% t\u00eb totalit t\u00eb popullsis\u00eb. N\u00eb k\u00ebto projeksione nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb ikja e t\u00eb rinjve apo emigracioni n\u00eb mas\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00ebse do t\u00eb analizonim emigracionin shqiptar nd\u00ebr vite sipas moshave do t\u00eb v\u00ebrenim se mbi 2\/3 e personave q\u00eb l\u00ebn\u00eb p\u00ebrfundimisht Shqip\u00ebrin\u00eb sipas Unicef jan\u00eb n\u00ebn mosh\u00ebn 30 vje\u00e7. Kjo ndoshta \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb nd\u00ebr arsyet kryesore pse mosha mesatare n\u00eb Shqip\u00ebri ka pasur nj\u00eb rritje shum\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb tranzicionit, duke kaluar nga 21.4 vje\u00e7 q\u00eb ish n\u00eb 1990 n\u00eb 33.6 vje\u00e7 n\u00eb 2017.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nd\u00ebrsa numri i pensionist\u00ebve si\u00e7 u lartp\u00ebrmend \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb shpejt\u00eb, numri i personave n\u00eb mosh\u00eb pune duket se do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb vazhdueshme sipas INSTAT, duke kaluar nga 1.76 milion\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb aktualisht n\u00eb 1.56 milion\u00eb n\u00eb 2031. Pa harruar k\u00ebtu q\u00eb raporti nd\u00ebrmjet popullsis\u00eb aktive (20-65 vje\u00e7) dhe pensionisteve ka tendenc\u00eb t\u00eb dyfishohet brenda nj\u00eb gjenerate, duke kaluar nga 36.6% q\u00eb \u00ebsht\u00eb aktualisht n\u00eb rreth 52% n\u00eb 2031, kjo n\u00ebnkupton nj\u00eb rritje t\u00eb barr\u00ebs s\u00eb sigurimeve shoq\u00ebrore me mbi 42%. Pra, duke mos ndryshuar kushtet e tjera, praktikisht nevojitet nj\u00eb rritje e produktiviteti me 42%.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nga ana tjet\u00ebr, n\u00ebse n\u00eb 1990 popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb ishte 3.2 milion\u00eb banor\u00eb nga t\u00eb cil\u00ebt paguanin sigurime shoq\u00ebrore m\u00eb shum\u00eb se 1.4 milion\u00eb persona dhe p\u00ebrfitonin pension pleq\u00ebrie m\u00eb pak se 350 mij\u00eb veta (pra kishim 4 kontribuues p\u00ebr 1 p\u00ebrfitues pensioni) aktualisht popullsia ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb 2.85 milion\u00eb banor\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt paguajn\u00eb sigurime shoq\u00ebrore 778 mij\u00eb persona e p\u00ebrfitojn\u00eb pension mbi 640 mij\u00eb persona apo 1.2 kontribuues p\u00ebr 1 p\u00ebrfitues.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>P\u00ebrgjat\u00eb tranzicionit nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb numri i personave q\u00eb paguanin sigurime shoq\u00ebrore ka r\u00ebn\u00eb me rreth 47% p\u00ebrfituesit e pensionit t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb jan\u00eb rritur me mbi 82%.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Pra jemi n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ku mund t\u00eb thuhet me bindje se reforma e pensioneve q\u00eb hyri n\u00eb fuqi n\u00eb vitin 2015 e cila rriti mosh\u00ebn e pensioneve ka d\u00ebshtuar me sukses pasi ajo thjesht shtyu problemin n\u00eb koh\u00eb, por nuk e zgjidhi at\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kjo duket m\u00eb s\u00eb miri n\u00eb faktin q\u00eb n\u00eb 6-mujorin e par\u00eb t\u00eb 2021 q\u00eb kishim nj\u00eb rritje t\u00eb kontributeve n\u00eb krahasim me 2020 (kryesisht si pasoj\u00eb e rritjes s\u00eb kontributeve nga rritja e pag\u00ebs minimale e mbi 200 mij\u00eb personave) deficiti i skem\u00ebs u rrit me 2.3 miliard\u00eb lek\u00eb apo 23% vet\u00ebm pse plot\u00ebsuan kriteret p\u00ebr pension 11000 mij\u00eb persona t\u00eb rinj. Imagjinoni se \u00e7far\u00eb do ndodhi nga 2023 e n\u00eb vijim kur numri i pensionist\u00ebve t\u00eb rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndjeshme. Pa harruar k\u00ebtu faktin q\u00eb niveli i pensioneve mesatare n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt sesa minimumi jetik, pasi n\u00ebse do pensionet e pleq\u00ebris\u00eb do t\u00eb ishin t\u00eb indeksuara edhe n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb minimumit jetik at\u00ebher\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa skema e sigurimeve do t\u00eb gjendej n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ekonomike.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00eb t\u00eb tilla kushte mund t\u00eb thuhet se cila jan\u00eb disa nga zgjidhjet e mundshme?! Nj\u00eb nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rishikim i thell\u00eb i sistemit t\u00eb pensioneve me kuot\u00eb 100 apo 103 ku t\u00eb merren n\u00eb konsiderat\u00eb mosha plus vitet e kontributeve, nj\u00eb reform\u00eb e ngjashme \u00ebsht\u00eb zbatuar n\u00eb Itali dhe me gjith\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e veta duket se po jep deri diku frytet e para. Nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ajo e pensioneve private ku mund t\u00eb ishte ndoshta edhe m\u00eb e thjesht\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb rritje graduale t\u00eb pensioneve n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb 2030 sistemi i pensioneve ne Shqip\u00ebri mund t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb paaft\u00ebsi paguese. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb skenar realist, n\u00ebse marrim n\u00eb konsiderat\u00eb projeksionet demografike dhe rritjen e vazhdueshme t\u00eb deficitit t\u00eb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5736,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurizitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5735"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5737,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5735\/revisions\/5737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parleralbania.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}